Tarih Bilimi Nedir 11

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin üstı keşik, bu olaylarla dayalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı başkalıkı gözetmeksizin, yan ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın güzeşteini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei alay konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişik tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bakış önüne hileınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav alma aracılığıyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının üstı keşik çok daha geniş bir medlul içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gittikçe doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey bileğildir.[5]