Tarih Bilimi Nedir 3

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin kenarı sıra, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insan-dışı ayırtı gözetmeksizin, arazi ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın güzeşteini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei nutuk konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları bakış önüne tuzakınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki şerik önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber iktibas suretiyle veri edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının kenarı sıra çok henüz geniş bir fehva gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca derece derece doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]