Tarih Bilimi Nedir 8

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin katı silsile, bu olaylarla müntesip bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beşer-dışı üstelikı gözetmeksizin, yan ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın geçkinini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini söylenti konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara bağlı tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları görüş önüne aldatmaınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş alınlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi ahiz yoluyla olgun edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının katı silsile çok elan geniş bir anlam dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey değildir.[5]